Nowe Miasto nad Pilicą

Położone jest wśród pięknych lasów, na wysokiej skarpie lewego brzegu Pilicy. Najstarsze ślady osadnictwa na tych terenach pochodzą sprzed wielu tysięcy lat. Potwierdzeniem tego faktu są wykopaliska archeologiczne. Można je oglądać w muzeum regionalnym.

Prawa miejskie uzyskało Nowe Miasto w 1400 roku.

Do naszych czasów dochował się dokument – akt fundacyjny, w którym czytamy, że 27 XII 1400 r. książę mazowiecki Siemowit IV, chcąc wynagrodzić zasługi cześnika rawskiego Prandoty podnosi jego posiadłości dziedziczne do rangi miasta na prawie chełmskim.

Parafia istnieje od XV w. posiada cenny zabytek z XV w. figurę Matki Bożej zwany „Pietą Gostomską”. Obecny Kościół z 1856 roku.

W XVI w. nastąpił szczególny rozkwit miasta, które zasłynęło dzięki licznym warsztatom tkackim, dobremu rzemiosłu, handlowi i rolnictwu. Na coroczne jarmarki św. Marcina ściągali kupcy z całej Polski.

Pod koniec XIX w. Nowe Miasto stało się uznanym w kraju i Europie kurortem uzdrowiskowym. Leczyli się tu m.in. tak wybitni Polacy jak Bolesław Prus, Eliza Orzeszkowa, Henryk Sienkiewicz, Maria Konopnicka i inni, a koncertował sam Ignacy Paderewski. Ściągali także do Nowego Miasta bogaci przemysłowcy, kupcy, literaci, nauczyciele nie tyko z Warszawy, ale i z Petersburga, Londynu, Madrytu i Paryża. Magnesem przyciągającym, był utworzony w 1873 r. przez doktora Jana Bielińskiego Zakład Przyrodoleczniczy. O jego usytuowaniu przesądziło nie tylko położenie miasta, ale przede wszystkim istnienie źródeł wody leczniczej.

W czasie II wojny światowej okolice Nowego Miasta były terenem działania różnych ugrupowań partyzanckich.

Po wojnie następuje powolny, ale systematyczny rozwój miasta. 11 października 1997 r. w obecności ks. biskupa ordynariusza Alojzego Orszulika, ks. bpa Józefa Zawitkowskiego, prowincjała kapucynów O. Piotra Stasińskiego, licznie zgromadzonego duchowieństwa i wiernych, za zgodą Stolicy Apostolskiej bł. Honorata Koźmińskiego ogłoszono Patronem Nowego Miasta. Fakt ten jest upamiętniony tablicą na Urzędzie Miasta i Gminy.

Obecnie miasto liczy około 4,5 tys. mieszkańców.

W roku 2000 miasto obchodziło 600-lecie swego istnienia.

Główne uroczystości odbyły się 16 czerwca w obecności ks. bp Józefa Zawitkowskiego, który otrzymał honorowe obywatelstwo miasta.

2 lutego 2001 roku ks. bp łowicki Alojzy Orszulik wydał dekret, ustanawiający kościół ojców kapucynów p.w. św. Kazimierza, Sanktuarium bł. Honorata Koźmińskiego.