Pilica. Opracowanie: Spała – Domaniewice

Dziś już prawie zapomnianym rozdziałem w historii Pilicy jest jej rola „płynącej drogi”. Już od XVI wieku swymi tratwami flisacy-oryle spławiali nią długie pnie drzew, a w końcu XIX wieku pływał nawet po niej (z Inowłodzia do Tomaszowa) parowiec „Pilica”. W dawnych wiekach ludność wiejska używała do rybołówstwa oraz komunikacji rzecznej dłubanek.

Źródło: tablica informacyjna w Zakościele

Spała. Przed nami odcinek 32,8 km oraz rezerwaty, miejsca historyczne, miejscowości letniskowe oraz wiele więcej. Zaraz po starcie wpływamy do Rezerwatu Spała. Zapis trasy w formacie KML. Zobacz w Google Maps z naniesionymi miejscami, opisami i zdjęciami na mapie.

Rozpocząłeś spływ, po lewej stronie widzisz dopływ rzeczki Gać. Chwilę wcześniej wpłynąłeś do Rezerwatu Spała. Od mostu w Spale znajdujesz się w Spalskim Parku Krajobrazowym.

W tej szerokości geograficznej występuje 8 fenologicznych pór roku. W odróżnieniu od astronomicznych, których trwanie wyznacza położenie Ziemi względem Słońca, fenologiczne pory roku związane są z występowaniem charakterystycznych zmian w świecie roślin i zwierząt oraz zjawisk meteorologicznych. Są to przede wszystkim daty rozpoczęcia kwitnienia niektórych roślin, dojrzewania owoców, czy zrzucania liści drzew. Obserwuje się także przyloty i odloty ptaków, zaleganie śniegu.

Astronomiczne pory roku rozpoczynają charakterystyczne dni: wiosnę – równonoc wiosenna, Słońce jest na Równikiem, na Ziemi dzień równy jest nocy, lato – przesilenie letnie, Słońce znajduje się nad Zwrotnikiem Raka, na półkuli są najdłuższe dni, jesień – równonoc jesienna, Słońce jest nad Równikiem, na Ziemi dzień równy jest nocy, zimę – przesilenie zimowe, Słońce jest nad Zwrotnikiem Koziorożca, na półkuli północnej dzień jest najkrótszy.

Źródło: tablica informacyjna Zespół nadpilickich Parków Krajobrazowych

Widzisz na lewym brzegu wygodne miejsce na postój z posiłkiem (stół, ławka – zadaszone). Jesteś na wysokości wsi Teofilów.

Za wyspą, po prawej stronie dopływa Słomianka. Jesteś na wysokości wsi Gasek, tuż przed Inowłodziem.

Wpływamy do Inowłodzia na YouTube. Po lewej stronie kościół parafialny św. Michała Archanioła (został wybudowany w 1520 r.). Za mostem po lewej stronie można się zatrzymać i pójść zwiedzić kościół oraz ruiny zamku Kazimierza Wielkiego z XIV w. (500m od rzeki)

Miejscowość Inowłódz ma bardzo długą tradycję historyczną. Prawdopodobnie jej powstanie związane jest z formowaniem pierwszego Państwa Piastowskiego. Rozwój osadnictwa wczesnośredniowiecznego generowany był obecnością przeprawy przez rzekę Pilicę, którą wiódł jeden z najważniejszych szlaków handlowych łączących wschód i zachód Europy.

Gdy ujrzymy na skarpie kościół św. Idziego oznacza to że powoli opuszczamy Inowłódz. Jeśli chcemy bliżej przyjrzeć się kościołowi lub pójść i zwiedzić go powinniśmy opłynąć wyspę przed nami lewą stroną. Na lewym brzegu dogodne miejsce na postój.

Zakościele. Pomost widokowy na rzece Pilicy. Historia wsi Zakościele sięga XIV w., kiedy to król Kazimierz Wielki oddał tę ziemię kilku włoskim rodom, budowniczym inowłodzkiego zamku. W początkach XIX wieku stwierdzono na terenach wokół kościoła św. Idziego występowanie dużych ilości rudy żelaza, w związku z czym powstała tu Osada Fabryki Żelaza Inowłódz. Zakościele to znany ośrodek sztuki ludowej, którego prace lokalnych twórców zdobią muzealne kolekcje w Tomaszowie Mazowieckim, Rawie Mazowieckiej, a także Muzeum Etnograficznym w Warszawie.

Źródło: tablica informacyjna w Zakościele

Zakościele – Zakątek. Centrum Młodzieży Chrześcijańskiej. Atrakcyjne miejsce całorocznej działalności, wypoczynku, konferencji, imprez sportowych i kulturalnych. Na terenie ośrodka mieści się hotel z jadalnią i salą konferencyjną.

Dalej płyniemy Puszczą Pilicką na obiad w „Leśniczówce nad Pilicą” w Kozłowcu (wodujemy po prawej stronie w lesie – brak informacji gdzie). Najlepiej wcześniej zadzwonić, aby ktoś wyszedł na brzeg. Na tym samej wysokości po prawej stronie Rezerwat Żądłowice. Leśniczówka położona jest w środku lasu 20m od rzeki Pilicy. Teren jest ogrodzony z własnym przejściem nad rzekę. Wokół domu duży zadaszony taras z możliwością grilowania i przejściem do baru, sali konferencyjnej z kominkiem (15 osób) oraz sali podpiwniczonej z kominkiem i stołem pinpongowym. Dom dostępny przez cały rok zimą możliwość przejażdżki saniami (kulig). Zapewniamy niepowtarzalny spokój i ciszę wśród lasu i śpiewów ptaków; Od rzeki ciężko trafić bez nawigacji, najlepiej zadzwonić do właściciela aby podszedł do rzeki (brakuje tablicy informacyjnej). Podpowiedz: Na wysokości 2 wyspy we wsi Kozłowiec na prawym brzegu w lesie. Warunki bardzo dobre. Kontakt: Jolanta i Marek Zuber, Kozłowiec 12, 26-315 Poświętne, tel. 608881194

Dalej.. punkt orientacyjny: most drogowy we wsi Mysiakowiec (na lewym brzegu wieś Kępa).

Coś mrugnęło i nie zauważyłeś? To pociągi na moście kolejowym CMK.

Domaniewice. Początek wsi, do ośrodka SAFARI jeszcze kilometr. Wodowanie na lewym brzegu – 100m za przeprawą promową, w miejscu dopływu Rokitnej. Ośrodek SAFARI znajduje się w Domaniewicach gm. Nowe Miasto nad Pilicą w odległości 75km od Warszawy i 70km od Łodzi. Teren przylegający do Pilicy 7-mio hektarowy, ogrodzony. Urokliwa okolica, bezpośrednia bliskość rzeki i lasu. Od rzeki ośrodka nie widać, około 200m za przeprawą promową na Pilicy na lewym brzegu znak: miejsce wodowania. Miejsce rozpoznawalne po betonowym zejściu do wody zrobionym przez właściciela (5m wcześniej ładny mostek). Domaniewice 1, 26-420 Nowe Miasto n. Pilicą tel. 486742325 kom. 696118424


Opracowanie Przemysław Batte