Plan Warki

Plan Warki, rozdzielczość 640×654, rozmiar 200KB [ZIP]

Warka powstała do obrony skrzy­żowania szlaku wodnego Pilicy z przeprawą lądową (warować, czyli bronić przejścia). Prawa miejskie przed 1321 r., w XV w. była już jednym z najzręcz­niejszych miast Mazowsza, w ktorym m.in. „warzono” piwo na dwór książęcy. W XVI w. rozkwitło ogrod­nictwo, uprawiano winorośl. Wyroby rzemiosła i płody rolne ładowano na tratwy i galary, i spławiano Pilicą do Warszawy, Torunia i Gdańska. W 1656 r. hetman koronny S. Czarnecki nieopodal miasta odniósł znaczące zwycięstwo w bitwie ze Szwedami, pokonując z wojskiem polskim wpław Pilice. W1863 r. zostali rozstrzelani na błoniach nad Pilicą dowódcy oddziału powstania stycz­niowego — podpuł­kownik Władysław Kononowicz (były dowódca wojsk rosyjskich na Kaukazie) oraz jego dwaj adiutanci (kapitan Edmund Nałęcz-​​Sadowski i podoficer Feliks Łabedzki); na miejscu egzekucji w 1927 r. usypano niewielki kopiec ziemny. Koniec II wojny światowej to czas krwawych zmagań z Niemcami o tzw. przyczółek warecko-​​mag-​​nuszewski na Wiśle. W sierpniu 1944 r. lotnicy I Pułku Lotnictwa Myśliw­skiego Warszawa odbyli nad Warką pierwsze loty bojowe. W dawnym zespole klasztoru franciszkanów z lat 1652 – 1746 znajdują się prochy książąt mazowieckich. Pamięci lotników poświęcono dwa pomniki i tablicę ścienną. Na cmentarzu parafialnym znajduje się grobowiec podcho­rążego Piotra Wysockiego ze słynną dewizą „Wszystko dla Ojczyzny, nic dla mnie”. W dzielnicy Winiary w domu rodzinnym Pułaskich znajduje się muzeum histo-​​ryczno-​​biograficzne Kazimierza Pułaskiego. Obok dworu stoi jego monumentalny pomnik. Budynek otacza park krajo­brazowy z połowy XVIII w. Zielony szlak pieszy doprowadzi do Czerska i Góry Kalwarii.