Warka, miasto Kazimierza Pułaskiego
60 km na południe od Warszawy leży Warka — miasto znane w kraju jako centrum przemysłowe przetwórstwa owocowego, związanego ściśle z sadownictwem uprawianym na szeroką skalę w tej okolicy, ale nie tylko. Atrakcją turystyczną Warki są Winiary — niegdyś wieś położona w pobliżu, a dziś po prostu dzielnica rozwijającego się miasta — przyciągające turystów pamiątkami po wielkich Polakach. Zbudowany w końcu XVII wieku, według projektu Augustyna Wincentego Locci, naczelnego architekta króla Jana III Sobieskiego, Biały Pałac w Winiarach był w XVIII wieku własnością Józefa Pułaskiego — starosty wareckiego — ojca wielkiego generała. W 1967 roku w odrestaurowanym pałacu powstało Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego, w którym zgromadzono wiele pamiątek po wybitnym synu Ziemi Wareckiej.
Kazimierz Pułaski, zwany „bohaterem dwóch kontynentów”, „pierwszym partyzantem Polskiej Rzeczypospolitej” urodził się w Warce w 1747 roku. Był jednym z uczestników konfederacji barskiej. W trzydziestym roku życia wyjechał do Ameryki, aby wziąć udział w rewolucji amerykańskiej. Szybko awansował do stopnia generała brygady. Z daleka od Warki, tysiące kilometrów od Polski bił się o wolność — sprawę najbliższą wszystkim Polakom. 9 października 1779 roku, w czasie brawurowego ataku na Fort Spring Hill pod Savannah, zginął dowodząc zorganizowanym przez siebie legionem złożonym z kawalerii i piechoty. Wśród zgromadzonych w pałacowym muzeum dokumentów, portretów, obrazów warto zwrócić uwagę przede wszystkim na dwa obrazy olejne — „Pułaski pod Jasną Górą” pędzla znanego polskiego malarza Józefa Chełmońskiego i „Pułaski pod Savannah” Stanisława Batowskiego.
Drugim wybitnym Polakiem związanym z Warką był Tadeusz Kościuszko. Muzealne dokumenty potwierdzają jego pobyt w Warce podczas powstania 1794 roku. Tu, będąc naczelnikiem powstania kościuszkowskiego, na wieść o zajęciu Krakowa przez Prusaków wydał swoją słynną odezwę. Zachęcał w niej do wytrwania w walce, pisząc: „Czy strata miasta jednego może kazać rozpaczać o losie Rzeczypospolitej całej?”. W 1797 roku w Warce urodził się Piotr Wysocki jeden z inicjatorów, a potem bohater powstania listopadowego 1830 roku. Grób Piotra Wysockiego na miejscowym cmentarzu opatrzony jest sentencją jego życia „Wszystko dla Ojczyzny — nic dla mnie” bliską powstańcom — podchorążakom i ludowi warszawskiemu, a także wielkim generałom, którzy zaangażowani byli w walkę o wolność Stanów Zjednoczonych. Pałacowe Muzeum w Warce przyjęło na siebie wielką rolę sławienia Polaków, którzy przyczynili się do podnoszenia na arenie międzynarodowej imienia Polski. Są tu więc pamiątki po Julianie Ursynie Niemcewiczu, Helenie Modrzejewskiej, Ignacym Paderewskim. Pałacowy park stanowi rezerwat przyrody, poprzez rzadkie odmiany drzew roztacza się widok na dolinę Pilicy, nadrzeczne łąki i niknące w oddali ciemne plamy lasów dawnej Puszczy Kozienickiej.
W średniowieczu Warka była jedną z siedzib książąt mazowieckich. Potwierdzenie praw miejskich pochodzi z 1321 roku, a więc prawdopodobnie wcześniej od Warszawy. W XV i XVI wieku była jednym z największych ośrodków rzemieślniczych i handlowych na Mazowszu. Każdy dom w Warce to strzęp historii, wspomnienie ludzi znanych i zasłużonych dla kraju. Pod Warką w 1656 roku hetman polny koronny Stefan Czarniecki stoczył zwycięską bitwę ze Szwedami. Okolice miasta były w czasie powstania styczniowego 1863 r. terenem działań oddziału partyzanckiego pułkownika Władysława Kononowicza. Warka ma swoją piękną kartę z okresu II wojny światowej. Od stycznia 1943 roku działał tu oddział partyzancki im. Kononowicza, którego zadaniem było niszczenie połączenia kolejowego Warka — Radom. W czasie walk 1 Armii Wojska Polskiego na przyczółku warecko-magnuszewskim 23.VIII.1944 roku nad Warką po raz pierwszy stoczył walkę 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”. Z Warki Armia Radziecka i Wojsko Polskie uderzyły do rozstrzygającego boju o wyzwolenie Warszawy. Ku czci poległych 1939 – 1944 r. został wzniesiony pamiątkowy obelisk przy ul. Franciszkańskiej w ogrodzie „saskim”.
Warto popatrzeć na dzień dzisiejszy miasta. Warto pospacerować uliczkami pamiętającymi historię, ale żyjącymi dziś rytmem XX wieku. Miasto ma za sobą okres odbudowy ze zniszczeń i okres żywiołowego rozwoju. Powstały nowe domy, osiedla mieszkaniowe, szkoły. Odbudowano zniszczone zabytki.
Dzień dzisiejszy miasta to przede wszystkim rozwój przemysłu. Obok Fabryki Obrabiarek Precyzyjnych produkującej nowoczesne prorotypowe zespoły obrabiarkowe pracują tu także Zakłady Przemysłu Owocowo – Warzywnego. Z okolicznych zagłębi owocowo-warzywnych sprowadza się do zakładu wHnie, truskawki, jabłka, maliny i porzeczki. Przerobione na soki w zgrabnych pękatych buteleczkach wędrują potem za ocean do Stanów Zjednoczonych.
W 1975 roku powstał tu jeden z największych i najnowocześniejszych w Polsce browarów, z którego piwo rozprowadzane jest po całym kraju, jak również eksportowane za granicę.
W mieście to, co pozostało z dawnych czasów harmonizuje z nowoczesnością. Obok klasycystycznego ratusza z 1821 roku prawdopodobnie projektu architekta Hilarego Szpilowskiego -— nowoczesne bloki osiedli mieszkaniowych: Wysockiego i Polna. Obok kościoła farnego z pierwszej połowy XIV wieku — szkoła tysiąclecia. Ponadto jest jeszcze Zespół Szkół Zawodowych im, 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”, Liceum Ogólnokształcące im. Piotra Wysockiego. W pobliżu barokowego kościoła i klasztoru Franciszkanów z XVII wieku — piękny stadion sportowy, stanica wodna i ośrodek wypoczynku świątecznego. Przy ul. Wójtowskiej — pamiątkowa tablica w miejscu, gdzie stał dom Piotra Wysockiego, obok dzielnica domków jednorodzinnych. W rejonie Warki na 8 tys. ha rozciągają się sady owocowe, które w regionie warecko-grójeckim dają 1⁄5 krajowej produkcji owoców. W gminie wareckiej w Nowej Wsi pracuje filia Instytutu-Sadowniczego ze Skierniewic — Sadowniczy Zakład Doświadczalny, jak również znajduje się tu nowoczesny kompleks — Zespół Szkół Ogrodniczych. Zaledwie 3 km od centrum miasta, w Laskach pracuje Stacja Hodowli Roślin, w której wyhodowane zostały słynne zboża.
Warka w ostatnich latach znana jest w kraju z wielu cennych inicjatyw społecznych, zdobywa laury we współzawodnictwie miast i gmin w skali ogólnokrajowej i wojewódzkiej.
Położenie Warki nad Pilicą umożliwia wypoczynek na malowniczych brzegach rzeki. Czyste wody Pilicy — wędkowanie, lasy kozienickie — grzybobranie, zagłębie owocowe — świetne wareckie wina i piwo, wiele zabytków, pomników walki i męczeństwa,’ dogodne połączenie komunikacyjne z Warszawą i Radomiem — wszystko to sprawia, iż Warka i okolice coraz liczniej odwiedzane są przez turystów z kraju i z zagranicy, w tym z USA.
Z kart historii: IV Ogólnopolski Spływ Kajakowy „Błękitną wstęgą Pilicy” 18 – 22 lipiec 1971
„Błękitną wstęgą Pilicy” 18 – 22 lipiec 1971
ORGANIZATORZY SPŁYWU
- Komisja Turystyki Kajakowej PTTK Okręgu Mazowieckiego
- Oddział PTTK w Warce
- Oddział PTTK w Tomaszowie Mazowieckim
KOMITET HONOROWY
- Adolf Cichy — v-przewodniczqcy KTK ZG PTTK
- Antoni Polański — v-prezes Okręgu Mazowieckiego PTTK”
- Stanisław Ziemlak — przewodniczący PMRN w Sulejowie
- Andrzej Różycki — przewodniczący PKKFiT w Grójcu
- Czesław Ogórek — przewodniczący MKKFiT w Tomaszowie Maz.
- Michał Majczyna — prezes oddziału PTTK w Tomaszowie Maz.
- Aleksander Gajewski — prezes oddziału PTTK w Warce
KOMITET ORGANIZACYJNY
- Komandor spływu — Luks Janusz
- Komandor spływu — Bartkowiak Arkadiusz
- Sędzia główny — Buczek Andrzej
- Kwatermistrz — Sobolewski Andrzej
- Sekretarz — Sławek Jerzy
- Ratownik — Borkowski Krzysztof
- Lekarz — Posoch Stefan
- Pilot — Badek Jerzy
- Pilot — Śmiechowicz Wojciech
- Pilot — Szatkowski Janusz
CEL SPŁYWU
Celem spływu jest: uczczenie 650 rocznicy nadania praw miejskich miastu Warce i 26 rocznicy ogłoszenia Manifestu PKWN oraz propagowanie turystyki kajakowej jako aktywnej formy wypoczynku.
ZGŁOSZENIA
Pisemne zgłoszenia indywidualne i zbiorcze przyjmuje oddział PTTK w Warce. Informacji o spływie udzielają wszystkie okręgi i oddziały PTTK.
Wraz ze zgłoszeniem należy przesłać wpisowe na adres: oddział PTTK w Warce z dopiskiem „Spływ Pilica 1971″.
Wysokość wpisowego wynosi:
30 zł — przodownicy Turystyki Kajakowej
40 zł — pozostali turyści.
Opłata 1 miejsca w kajaku wynosi 140 zł.
Termin zgłoszeń do dnia 1 lipca 1971 r.
Na starcie obowiązuje okazanie dowodu wpłaty wpisowego.
Przyjęcie uczestników i weryfikacja nastąpi w dniu 17 lipca 1971 r. w godz. 17,00 — 20,00 oraz w dniu 18 lipca 1971 r. do godz. 8,30 w Sulejowie na stanicy wodnej POSTiW.
TERMIN I TRASA SPŁYWU
18 lipiec 1971 r. Sulejów — Tomaszów Mazowiecki 37 km
19 lipiec 1971 r. Tomaszów Mazowiecki — Mysiakowiec 32 km
29 lipiec 1971 r. Mysiakowiec — Tomczyce 32 km
21 lipiec 1971 r. Tomczyce — Białobrzegi 23 km
22 lipiec 1971 r. Białobrzegi — Warka 30 km
Razem 154 km
WARUNKI UCZESTNICTWA
IV Ogólnopolski Spływ Kajakowy „BŁĘKITNA WSTĘGA PILICY” ma charakter masowy. W spływie mogą uczestniczyć wszyscy, którzy posiadają umiejętność pływania (obowiązuje posiadanie aktualnej karty pływackiej przynajmniej przez jednego członka załogi kajaka).
Udział w imprezie mogą brać wszyscy indywidualnie lub zbiorowo w drużynach zgłoszonych przez organizacje społeczne, młodzieżowe, zakłady pracy, jednostki Wojska Polskiego. Za drużynę uważa się co najmniej 3 jednostki pływające.
Dolną granicę wieku uczestników spływu ustala się na 14 lat. Uczestnicy w wieku 14 — 18 lat mogą brać udział w spływie pód warunkiem płynięcia z pełnoletnim opiekunem posiadającym kwalifikacje turysty wodnego biorącym pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo małoletniego (stwierdzenie na piśmie). Od uczestników wymagany jest dobry stan zdrowia.
Organizacje zgłaszające uczestników na spływ biorą pełną odpowiedzialność za poziom techniczny sprzętu, stan zdrowotny i kwalifikacje załóg.
Wyżywienie i noclegi uczestnicy organizują we własnym zakresie.
SPRZĘT I EKWIPUNEK
W spływie uczestnicy mogą brać udział na kajakach sztywnych, składanych i kanadyjkach.
Uczestnicy winni posiadać odpowiedni sprzęt turystyczny i biwakowy jak: namioty, materace gumowe, koce śpiwory, kochery itp. oraz kajak z wyposażeniem zabezpieczającym przed zatonięciem.
Każda jednostka pływająca powinna posiadać sprzęt ratunkowy (zgodnie z obowiązującymi przepisami) jak: kamizelki, korki itp.
Drużyna winna posiadać przynajmniej Jedną apteczkę i reperaturkę. Nieposiadanie sprzętu ratunkowego spowoduje niedopuszczenie do spływu.
PRAWA UCZESTNIKÓW
Uczestnicy w ramach wpisowego otrzymują.
- pamiątkowy proporczyk
- opiekę ratowników i przodowników
- pomoc lekarską
- zbiorowe ubezpieczenie w PZU od nieszczęśliwych wypadków w czasie spływu.
Ponadto za ukończony spływ przyznaje się 160 punktów na TOK.
OBOWIĄZKI UCZESTNIKÓW
- przestrzeganie regulaminu i programu spływu oraz podporządkowanie się zarządzeniom kierownictwa spływu
- uczestnicy odpowiadają materialnie za wypożyczony sprzęt jak również za szkody wyrządzone osobom trzecim. Wysokość kwoty należnej za naprawę sprzętu ustala kierownictwo spływu. Uczestnicy są zobowiązani do przestrzegania zasad prawa wodnego, ochrony przyrody, turystycznego zachowania się, udzielania pomocy uczestnikom, którzy ulegli wypadkowi lub tej pomocy potrzebują.
Zabrania się wyprzedzania pilota i pozostawania poza zamykającym spływ, oraz biwakowania w miejscach nie wskazanych przez kierownictwo spływu.
W wypadku nieprzestrzegania postanowień niniejszego regulaminu kierownictwo spływu może nie stosujących się uczestników wykluczyć ze spływu.
W zakresie spożywania alkoholu obowiązują przepisy jak dla kierowcy.
Uczestnicy, którzy zostaną wykluczeni lub nie zgłoszą się na spływ nie mają prawa do zwrotu wpisowego.
NAGRODY
Wszystkie drużyny i osoby indywidualne mogą ubiegać się o uzyskanie nagród drużynowych i indywidualnych.
Klasyfikację i oceny przeprowadzi komisja sędziowska na podstawie odrębnego regulaminu.
Drużyna która uzyskała najlepszą lokatę otrzymuje puchar przechodni spływu „BŁĘKITNA WSTĘGA PILICY”.
POSTANOWIENIA KOŃCOWE
Kierownictwo spływu zastrzega sobie prawo interpretacji niniejszego regulaminu oraz wydania dodatkowych — zarządzeń i instrukcji. Spływ odbędzie się bez względu na pogodę z zastrzeżeniem, że W przypadku zaistnienia warunków stwarzających niebezpieczeństwo dla uczestników spływu, kierownictwo ma prawo odwołać spływ.
Browar w Warce — V wieków tradycji piwowarskich
„Pomyślność Warki stała przede wszystkim piwem…”
HISTORIA BROWARU
Tak pisał na początku XVII wieku geograf i historyk Mazowsza — Jędrzej Święcicki. Trudno odmówić mu racji — charakterystycznym od stuleci rzemiosłem wareckim była produkcja, sprzedaż i eksport piwa, kierowanego głównie do pobliskiej Warszawy. Dowodem jego jakości był chociażby przywilej księcia Bolesława z 18 czerwca 1487 zastrzegający wyłączność dostawy na dwór książęcy i sprzedaży w piwnicy warszawskiego Ratusza.
Legenda miejscowa mówi, że tajemnicą doskonałej jakości wareckiego piwa jest woda o szczególnych właściwościach. I dzisiaj przyjeżdżający mają okazję wysłuchać opowieści o czarodziejskiej wodzie, którą najlepiej czerpać ze studni zwanej „dziekanką”, położonej u podnóża kościoła św. Mikołaja.
Okresem największej popularności wareckiego piwa był wiek XVI, kiedy było ono powszechnie znane zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Słynna już anegdota związana z osobą nuncjusza papieskiego (późniejszego papieża Klemensa VIII) rozsławiła wareckie piwo. Już jako papież, trawiony gorączką w ciężkiej chorobie wyszeptał: Piva di Warka! Klęczący obok kardynałowie, sądząc, że to jakaś polska święta, do której papież ma szczególne nabożeństwo, włączyli ją do odmawianej właśnie litanii: „Santa piva, ora pro eo”. Usłyszawszy to, chory parsknął śmiechem, wrzód w gardle pękł i w ten oto sposób wareckie piwo uratowało mu życie. Faktem jest, że Klemens VIII przedkładał nad wszystkie inne napoje piwo wareckie, mówiąc, że „było wyborne, białawe, szczypiące, z koloru i smaku do wina podobne”. Gatunki piw wytwarzanych w tamtych czasach były różne jeżeli chodzi o jakość i smak. Mieszkańcy Mazowsza pili na ogół dużo piwa tańszego, a więc nie było ono najlepszej jakości. Z jednym wyjątkiem: piwa z Warki, którego smak i jasny kolor powszechnie chwalono.
Wiek XVI to czasy największej popularności wareckiego piwa. Produkowało je 30 zakładów piwowarskich, konkurujących ze sobą w ilości i jakości wytwarzanego napitku. Piwo serwowano w kilkunastu karczmach. Sprzedawano je również w beczkach na użytek okolicznych dworów i bogatych domów mieszczańskich.
Specjalnością warecką związaną z piwem były obwarzanki piwne. Miejscowi piekarze wypiekali je z makiem i z solą. Miały formę ósemki –były dość duże, ale cienkie „na mały palec”. Jeszcze około 1870 roku warszawscy handlarze nosili na plecach duże skrzynie wiklinowe wypełnione obwarzankami. Od czasu do czasu wykrzykiwali: „obwarzanki wareckie, obwarzanki piwne — przedziwne, po dwa grosze”. Cechy rzemieślnicze w Warce odlewały przez stulecia świece woskowe używane do uroczystości kościelnych. Dla nadania charakterystycznego połysku zanurzano je w piwie. Należy sądzić, że był to pretekst dla urozmaicenia spotkań towarzyskich. W czasie produkcji świec zużywano nadspodziewanie dużą ilość piwa…
Stopniowy upadek miasta w XVII i XVIII stuleciu nie sprzyjał rozwojowi rzemiosła, w tym piwowarstwa. Na początku XIX wieku wybudowano duży browar w Winiarach, dzisiejszej dzielnicy Warki. Ostatnim właścicielem Winiar był Wacław Godziemba hr. Dąmbski, który kupił Winiary 21 grudnia 1921 r. Browar w Winiarach istniał do 1944 roku — po wojnie na jego terenach powstała Warecka Wytwórnia Win.
30 maja 1968 roku podjęto decyzję o budowie nowoczesnego browaru w Warce.
Inwestycja ruszyła w 1973 roku. 19 lipca 1975 r. zostały otwarte Zakłady Piwowarskie w Warce. W 1975 r. browar w Warce wyprodukował 118.294 hl piwa. W 1976 r, produkcja wyniosła już 327.525 hl, a w następnych latach utrzymywała się na poziomie 400.000 hl. W końcu lat osiemdziesiątych przeprowadzono drobne prace modernizacyjne, co pozwoliło na zwiększenie produkcji do ok. 500.000 hl.
NOWY ETAP
24 listopada 1994 roku rozpoczął się kolejny etap w historii wareckiego browaru — Zakłady Piwowarskie w Warce zostały sprywatyzowane. 31 maja 1995 r. została zmieniona nazwa firmy na: Browary „Warka” Sp. z o.o. Dzięki wprowadzonemu kapitałowi można było rozpocząć proces inwestycyjny mający na celu poprawę jakości, a następnie zwiększenie mocy produkcyjnych. W pierwszym etapie prac inwestycyjnych ukończono i przekazano do eksploatacji stację 18 uni-tanków oraz otwarto nową halę napełniania KEG-ów. Równolegle z inwestowaniem w technologię i jakość trwały intensywne prace marketingowe nad stworzeniem nowego wizerunku wareckich produktów. Zmieniono logo, opakowania otrzymały nową szatę graficzną, przeprowadzono szereg akcji promocyjno-reklamowych. Prace te zaowocowały już w 1998 roku, kiedy sprzedaż przekroczyła 1 milion hl. W 1999 r. oddano do eksploatacji kolejnych 10 uni-tanków oraz nową halę rozlewu butelkowego z linią o nominalnej wydajności 60 tys. butelek na godzinę. Nastąpił dalszy wzrost sprzedaży do 1,5 miliona hl.
Od 9 listopada 1999 roku Browary „WARKA” Sp. z o.o. wchodzą w skład GRUPY ŻYWIEC.
WARKA SPECJAL
Piwo to charakteryzuje się piękną złocistą barwą z głębokim połyskiem. Wyróżnia się czystością smaku i zapachu, przyjemnym chmielowym aromatem, szlachetną zharmonizowaną goryczką oraz gęstą i trwałą pianą. Bardzo dobrze nasycone dwutlenkiem węgla, skutecznie gasi pragnienie i orzeźwia. Produkowane jest z najwyższej jakości surowców, według tradycyjnej technologii i z wykorzystaniem najlepszych osiągnięć sztuki piwowarskiej. Piwo to porównywalne jest do najlepszych gatunków piw w Europie. Na ogólnopolskich konkursach jakości wielokrotnie odznaczane najwyższymi wyróżnieniami i medalami. Rozlewane do butelek 0,5L, puszek 0,5L i KEG-ów 30L. Piwo Warka Specjał zawiera 12,5% E.W. oraz 6,2% alkoholu.
WARKA STRONG
To piwo o wysokich walorach smakowych, wyprodukowane w oparciu o całkowicie unikatową technologię. Technologia ta, wywodząca się ze starych tradycji wareckich piwowarów, w połączeniu z najwyższej jakości naturalnymi surowcami: słodem, chmielem, drożdżami i wodą daje szlachetny produkt. Warka Strong charakteryzuje się piękną ciemno złocistą barwą z głębokim połyskiem. Ma kolor miodu i przejrzystość krynicy, a do tego wspaniałą pianę i smak. Posiada bardzo dobre wysycenie dwutlenkiem węgla oraz charakteryzuje się przyjemną, szlachetną goryczką chmielową oraz niepowtarzalnym specyficznym slodowo-chmielowym smakiem. Wysoka zawartość alkoholu nadaje temu piwu pełny, specyficzny smak, a w połączeniu z wysoką zawartością specyficzny smak, a w połączeniu z wysoką zawartością dwutlenku węgla znakomicie orzeźwia. WARKA STRONG to piwo o doskonałej jakości, niepowtarzalnym smaku, cieszące się dużym zainteresowaniem i wysokim uznaniem konsumentów. Rozlewane jest do butelek 0,5L, puszek 0,5L i KEG-ów 30L. Piwo Warka Strong zawiera 15,1% E.W. oraz 7,8% alkoholu.
WARKA STRONG — piwo bezalkoholowe
Do produkcji bezalkoholowego piwa Warka Strong zostały użyte najwyższej jakości naturalne surowce: słód, chmiel, drożdże i woda. Charakteryzuje się ciemnozłocistą barwą z głębokim połyskiem. Wyróżnia się trwałą i długo utrzymującą się pianą. Piwo to jest doskonałej jakości i posiada niepowtarzalny smak. Rozlewane jest do butelek 0,5L. Piwo to stanowi ofertę dla zmotoryzowanych sympatyków piwa wareckiego.
KIEDY WARECKIE PIWA SMAKUJĄ NAJLEPIEJ
Jeżeli chcemy poznać prawdziwy smak wareckiego Stronga i Specjala, powinniśmy stosować następujące zasady:
- Piwo należy przechowywać w ciemnych, chłodnych miejscach. Szczególnie należy je chronić przed światłem słonecznym. Jaskrawe oświetlenie negatywnie wpływa na jego smak.
- Piwo powinno być pite „na świeżo”. Piwo dłużej przechowywane, nawet jeśli jest dobre, traci swój charakterystyczny, przyjemny aromat.
- Idealna temperatura pitego piwa utrzymuje się między 7 a 9°C Piwo nigdy nie powinno być zbyt szybko podgrzewane lub chłodzone. Dzieje się to kosztem jego smaku.
- Zbyt zimne piwo mętnieje. Powinno być wówczas umieszczone w takim miejscu, w którym powoli, stopniowo odzyska prawidłową ciepłotę.
- Nadmiernie przechłodzone piwo traci swój typowy aromat i zdolność tworzenia piany. Dlatego też piwa nie należy chłodzić zbyt gwałtownie.
- Za ciepłe piwo ma mdły smak, gdyż wydzielił się z niego kwas węglowy. Przy nalewaniu powstanie nietrwała, szybko znikająca piana.
- Szklanki i kufle do piwa muszą być całkowicie pozbawione śladów tłuszczu. Niszczy on koronę pianki. Szklanki po umyciu najlepiej przepłukać czystą wodą, by nie pozostały w nich resztki wody użytej do mycia.
- Podczas nalewania powinno się uważać, by piwo nalewane było ukośnie na ściankę szklanki lub kufla — powoduje to lekkie zawirowanie piwa w naczyniu i osadzanie się bąbelków dwutlenku węgla na jego ściankach.
Natomiast, kończąc nalewanie, ostatnią porcję piwa nalewamy w środek naczynia, tak aby wytworzyła się trwałą, gęsta, przepyszna i lśniąca piana.
A TERAZ: NA ZDROWIE!
Plan Warki

Plan Warki, rozdzielczość 640×654, rozmiar 200KB [ZIP]
Warka powstała do obrony skrzyżowania szlaku wodnego Pilicy z przeprawą lądową (warować, czyli bronić przejścia). Prawa miejskie przed 1321 r., w XV w. była już jednym z najzręczniejszych miast Mazowsza, w ktorym m.in. „warzono” piwo na dwór książęcy. W XVI w. rozkwitło ogrodnictwo, uprawiano winorośl. Wyroby rzemiosła i płody rolne ładowano na tratwy i galary, i spławiano Pilicą do Warszawy, Torunia i Gdańska. W 1656 r. hetman koronny S. Czarnecki nieopodal miasta odniósł znaczące zwycięstwo w bitwie ze Szwedami, pokonując z wojskiem polskim wpław Pilice. W1863 r. zostali rozstrzelani na błoniach nad Pilicą dowódcy oddziału powstania styczniowego — podpułkownik Władysław Kononowicz (były dowódca wojsk rosyjskich na Kaukazie) oraz jego dwaj adiutanci (kapitan Edmund Nałęcz-Sadowski i podoficer Feliks Łabedzki); na miejscu egzekucji w 1927 r. usypano niewielki kopiec ziemny. Koniec II wojny światowej to czas krwawych zmagań z Niemcami o tzw. przyczółek warecko-mag-nuszewski na Wiśle. W sierpniu 1944 r. lotnicy I Pułku Lotnictwa Myśliwskiego Warszawa odbyli nad Warką pierwsze loty bojowe. W dawnym zespole klasztoru franciszkanów z lat 1652 – 1746 znajdują się prochy książąt mazowieckich. Pamięci lotników poświęcono dwa pomniki i tablicę ścienną. Na cmentarzu parafialnym znajduje się grobowiec podchorążego Piotra Wysockiego ze słynną dewizą „Wszystko dla Ojczyzny, nic dla mnie”. W dzielnicy Winiary w domu rodzinnym Pułaskich znajduje się muzeum histo-ryczno-biograficzne Kazimierza Pułaskiego. Obok dworu stoi jego monumentalny pomnik. Budynek otacza park krajobrazowy z połowy XVIII w. Zielony szlak pieszy doprowadzi do Czerska i Góry Kalwarii.
Szlak Pilicy
Szlak Pilicy
Kalejdoskopy zdjęć w EveryTrail.com wraz z opisami
W tym serwisie zobaczysz dokładną trasę wycieczki na mapie, statystyki oraz zgeotagowane zdjęcia. Punkt na mapie będzie przemieszczał się wzdłuż szlaku kajakowego, a w tym samym momencie zobaczymy zdjęcia z danego miejsca.
- Spływ Pilicą od Spały do Domaniewic: kalejdoskop, opis odcinka, ścieżka na mapie Google
- Spływ Pilicą od Domaniewic do Gostomii: kalejdoskop, (w opracowaniu), ścieżka na mapie Google
- Spływ Pilicą od Gostomii do Białobrzeg: kalejdoskop, (w opracowaniu), ścieżka na mapie Google
- Spływ Pilicą od Białobrzeg do Warki: kalejdoskop, opis odcinka, ścieżka na mapie Google
- Spływ Pilicą od Warki do Mniszewa: kalejdoskop, opis odcinka, ścieżka na mapie Google
Bieg Pilicy przez wieki wyznaczał południowy kraniec Mazowsza. Rzeka wypływa z krasowych źródeł na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Ze swoimi 319km jest najdłuższym lewym dopływem Wisły i ósmą pod względem długości rzeka w Polsce. Dolny, mazowiecki odcinek obejmuje jedną trzecią całej długości Pilicy. W tej części rzeka ma charakter nizinny. Silnie meandruje, tworzy wyspy oraz malownicze starorzecza. Przeciętna szerokość koryta sięga stu metrów, a zdarzają się miejsca trzykrotnie szersze. Pilica jest rzeką stosunkowo czystą, wskaźniki fizykochemiczne odpowiadają normom pierwszej i drugiej klasy czystości.
Dolina Pilicy w jej dolnym odcinku ma charakterystyczną budowę. Lewemu brzegowi towarzyszy wysoka krawędź, zbudowana z glin morenowych. Skarpa porośnięta jest zaroślami, a na wysoczyźnie rozciągają się sady. Prawy brzeg jest płaski, towarzyszy mu kilkukilometrowej szerokości równina pełna łąk i pastwisk.

Zobacz koniecznie
Naturalna roślinność łęgowa w dolinie rzeki jest domem wielu gatunków ptaków. Nad Pilicą licznie spotyka się wiele gatunków mew, rybitw i brodźców. Często nad wodą błyskają turkusowe pióra zimorodka.
W pobliżu rzeki można podziwiać wiele ciekawych zabytków architektury. Odpocznij w arystokratycznej atmosferze Swidna, obejrzyj ciekawą ekspozycję w rodzinnej siedzibie Kazimierza Pułaskiego — wareckich Winiarach i zachwyć się XVIII-wiecznym kościółkiem w Łęgonicach. Jeżeli znajdziesz się nad Pilicą jesienią, przygotuj się na ucztę. Jabłka z pobliskich sadów to prawdziwe niebo w gębie. Można je kupować niemal prosto z drzewa.
Zanim wyruszysz…
Spływ Pilicą nie przedstawia większych trudności, również początkujący kajakarze poradzą sobie bez problemu. Nie zwalnia to oczywiście od uważnej obserwacji wody. Im niższy stan wody, tym więcej napotkasz uciążliwych mielizn.
Kilometraż popularnej trasy z Nowego Miasta nad Pilicą do Mniszewa nad Wisłą
Proponujemy przepłynięcie niemal całego mazowieckiego odcinka Pilicy. Proponowana trasa ma 79 km długości. Na jej przepłynięcie należy przeznaczyć 3 dni. Jeżeli chcesz zdążyć w weekend, zacznij spływ od Białobrzegów.
0 km Nowe Miasto nad Pilicą, Malowniczo położone (na wysokim, lewym brzegu Pilicy) miasto uzyskało prawa miejskie już w 1400 r. Najcenniejszym zabytkiem w Nowym Mieście jest barokowy kościół i klasztor Kapucynów. Bazylikę o trzech nawach ukończono w 1786 r, a w następnym stuleciu rozbudowano. Zgodnie z regułą zakonu barokowe wnętrze jest skromne, utrzymane w tonacji ciemnego brązu. Obrazy w ołtarzach wyszły spod ręki znanych artystów epoki: Franciszka Smugiewicza, Szymona Czechowicza i Józefa Buchbindera. W tutejszym klasztorze przebywał — od 1892 aż do swojej śmierci osiemnaście lat później — charyzmatyczny spowiednik i założyciel wielu zgromadzeń zakonnych, ojciec Honorat Koźmiński. W 1988 papież Jan Paweł II powołał go w poczet błogosławionych. Do Nowego Miasta licznie przybywają pątnicy. W klasztorze można obejrzeć muzeum poświęcone postaci świętego i konfesjonał, w którym spowiadał.

Charakterystycznym elementem pejzażu Nowego Miasta jest także późnobarokowy pałac, wybudowany w 1753 r. dla generała Franciszka Gronowskiego. Spośród innych mazowieckich rezydencji nowomiejską wyróżnia półkolisty ryzalit, umieszczony od strony opadającego ku Pilicy ogrodu. Ryzalit wieńczy barokowa attyka, a towarzyszy mu półkolisty taras, wsparty na kolumnach. Roztacza się stąd rozległy widok na dolinę rzeki.
Kajak najlepiej zwodować poniżej mostu, bo przy filarach znajdują się niewidoczne przy wyższym stanie wody drewniane pale.
5 km Gostomia, We wsi znajduje się otoczony parkiem XIX-wieczny dworek. Za nim do Pilicy wpada rzeczka Lubanka. Niżej rzeka tworzy malownicze meandry. Za piątym zakrętem dopływa do rezerwatu „Tomczyce”. Ochronie podlega piękny las mieszany, charakteryzujący się stromą i porozcinaną wąwozami skarpą. Stare sosny sąsiadują z potężnymi dębami i modrzewiami, bliżej rzeki rosną jesiony i olchy.
11 km Tomczyce, Przepłyń most pod środkowym przęsłem. Po lewej wieś położona malowniczo na wysokiej skarpie. Późnoklasycystyczny pałac wzniesiono w połowie XIX w. Piaszczyste plaże na drugim brzegu zachęcają do kąpieli.
17 km Górki, Świdno, Na prawym brzegu — mała wieś Górki. Warto zatrzymać się po przeciwnej stronie rzeki i wybrać na krótką wycieczkę do Świdna, malowniczo położonego na skarpie za dwukilometrowym pasem łąk. Znajduje się tam pałac, którego budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XVIII w. dla Stanisława Antoniego Świdzińskiego, wojewody rawskiego. Barokowo-klasycystyczną budowlę otacza rozległy park. Od kilku lat działa tu ośrodek konferencyjno-wypoczynkowy. Stylowe wnętrza sprzyjają relaksowi.
Pierwszy właściciel świdnieńskiego pałacu ufundował również kościół w pobliskich Michałowicach. Barokowa świątynia kryje w swoim wnętrzu dobrze zachowane iluzjonistyczne malowidła.
23 km Dębnowola, Rzeka rozlewa się szeroko, w korycie osadzone są wyspy. Łatwo tu o spotkanie z małymi ptakami nadrzecznych zarośli: zimorodkiem albo remizem.
24 km Most na drodze Osuchów — Wyśmierzyce
27 km Przybyszew, Okolica słynie z upraw ogórków i cebuli. Nad położoną na lewym brzegu wsią i otaczającymi ją plantacjami góruje kościelna wieża. Neogotycką świątynię wzniesiono pod koniec XIX w. według projektu Konstantego Wojciechowskiego. W krypcie pochowany jest bohater powstania kościuszkowskiego, generał Antoni Madaliński.
Za Przybyszewem skarpa zbliża się do rzeki, ograniczając dolinę stromym brzegiem. Po prawej stronie jest płasko. Łąki i pastwiska ciągną się szerokim pasem, w oddali widoczne są dachy wiosek.
29 km Pacewo, Przepłyń most pod lewym przęsłem.
31 km Adamów — Góry, Kolejny most również trzeba pokonać po lewej stronie.
34 km Białobrzegi, Sympatyczne miasteczko leży na prawym brzegu, w pewnym oddaleniu od rzeki. Pilica rozlewa się tu szeroko. Krajobraz doliny urozmaicają kępy wierzb i topól. W Białobrzegach mieszczą się dwa mosty. Stary — z charakterystycznymi łukami — znajduje się tuż przed miastem. Nowy most — będący elementem niedawno oddanej do użytku obwodnicy miasta — mieści się poniżej miasta. Biegnie nim ruchliwa droga z Warszawy do Radomia. Warto zajrzeć do kościoła parafialnego. Budowla jest stosunkowo nowa — wzniesiono ją w połowie XX w. według projektu znanego architekta Stefana Szyllera. Wewnątrz zachowały się cenne elementy wyposażenia, pochodzące z poprzedniej świątyni: barokowa chrzcielnica i boczne ołtarze. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z XVIII w.
Latem Białobrzegi są ruchliwym letniskiem. W dolinie Pilicy znajduje się wiele ogródków działkowych i ośrodków wypoczynkowych.
37 km, Na prawym brzegu — ośrodki wczasowe.
40 km Brzeźce, Pilica zbliża się znowu do stromej skarpy, od której odeszła przed Białobrzegami. Jej krawędź wznosi się ponad dwadzieścia metrów nad lustro wody.
44 km Most na drodze do Brankowa, Przepłyń przy prawym brzegu. Po tej samej stronie widoczne są w oddali lasy uroczyska Majdan. Dla ochrony przepięknych grądów i olsów utworzono tu rezerwat. W okolicy widywane są bociany czarne.
46,5 km Most w Budach Michałowskich
50 km Biała Góra, Nazwę wiosce dała wysoka wydma, która jest atrakcyjnym punktem widokowym. W lasach w pobliżu wsi leżą ośrodki wczasowe. Na rzece leży kilka wysp porośniętych wysokimi olchami. Zwalone drzewa mogą przegradzać nurt.
61,5 Warka, To największe miasto na trasie spływu leży na lewym brzegu rzeki. Most kolejowy przepłyń po lewej stronie. Poniżej znajduje się teren byłej stanicy wodnej PTTK. Półtora kilometra dalej nad Pilicą przerzucono most drogowy. Nurt w tym miejscu jest sztucznie zwężony.
Liczące ponad dziesięć tysięcy mieszkańców miasto znane jest przede wszystkim jako siedziba znanego browaru i miejsce urodzenia bohatera dwóch narodów — Kazimierza Pułaskiego. Położona na ruchliwym szlaku handlowym z Mazowsza do Małopolski, Warka otrzymała prawa miejskie w 1321 r. Nazwa miasta nawiązuje prawdopodobnie do tradycji warzenia piwa, które znane było daleko poza granicami Mazowsza. Ponoć w XVI w. papież Klemens VIII, który przed objęciem stolicy apostolskiej był nuncjuszem w Polsce, upodobał sobie piwo z miejscowego browaru. Na łożu śmierci chciał się widać jeszcze napić, bo wyszeptał „Biera di Warka” Zgromadzeni przy łożu księża sądzili, że chodzi tu o jakąś świętą, więc rozpoczęli modlitwę: „Santa Biera di Warka ora pro nobis”
Warka zachowała historyczny układ urbanistyczny. Przy kwadratowym rynku wznosi się niewielki klasycystyczny ratusz. Na skarpie, przy drodze do Kozienic wznosi się kościół farny pod wezwaniem świętego Mikołaja. Budowlę wzniesiono na początku XVII w, ale kolejne przebudowy pozbawiły ją cech stylowych. Wewnątrz kościoła zachowały się ciekawe późnorenesansowe ołtarze. Najbardziej okazałą budowlą Warki jest pofran-ciszkański zespół klasztorny. W podziemiach barokowego kościoła pochowani są książęta mazowieccy: Trojden I i Ziemowit II oraz Danuta Anna — żona Janusza I.
65 km Winiary, We wschodniej części miasta, w dzielnicy Wi-niary schodzi ku rzece rozległy park. Na skarpie znajduje się tzw. Biały Pałac, zbudowany pod koniec XVII w. według projektu Augustyna Loccie-go. 4 marca 1747 w Winiarach przyszedł na świat Kazimierz Pułaski, późniejszy uczestnik konfederacji barskiej i bohater walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Muzeum gromadzi pamiątki związane z postacią Pułaskiego i innych Polaków, którzy działali na terenie Stanów Zjednoczonych.

Eksponowane są również stylowe meble i dywany. Na piętrze budynku prezentowane są ciekawe wystawy czasowe. Nieregularnie odbywają się tu również koncerty muzyki poważnej.
68 km Stara Warka, Nad lewym brzegiem Pilicy archeolodzy znaleźli grodzisko, które dało początek odległemu o kilka kilometrów miasteczku. Do wody ponownie zbliża się urwista skarpa. Przecina ją duży wąwóz, nazwany wąwozem Czarnieckiego na pamiątkę bitwy stoczonej przez wojska polskie ze Szwedami w 1656 r.

69,5 km Boguszków, Pilica, Na prawym brzegu znajduje się wieś Boguszków, na lewym — otoczona sadami Pilica. Stroma skarpa skręca tu na północ, tworząc krawędź doliny Wisły.
71 km Rozniszew, Na skraju łąk stoi neogotycki kościół. Za wsią, z prawej strony uchodzi Kanał Trzebieński. Niezbyt szczęśliwa powojenna inwestycja wykorzystuje dawne, średniowieczne koryto Wisły. Na prawym brzegu widać w oddali wysokie wydmy, na których stoją zabudowania Mniszewa.
75,5 km Ostrołęka, Z leżącej na lewym brzegu wsi pochodził średniowieczny siłacz Stanisław Ciołek. Jan Długosz podaje, że wciągnął on na wieżę krakowskiego kościoła Mariackiego dzwon, którego nie mogło unieść czterdziestu ludzi. Na prawym brzegu rozpościerają się piękne, porozcinane starorzeczami łąki.

79 km Mniszew, Spływ kończy się za mostem na trasie Warszawa — Kozienice, po lewej stronie. Jeżeli masz jeszcze siłę, wybierz się do skansenu wojennego, który zajmuje wielką wydmę na przeciwległym krańcu wsi. W dniach 9 – 16 VIII 1944 w okolicach Warki, Studzianek, Magnuszewa i Mniszewa toczyły się ciężkie walki o tak zwany przyczółek warecko-magnuszewski. Utrzymanie wysuniętej na zachód pozycji zapewnić miało połączonym siłom I Armii Wojska Polskiego i Armii Czerwonej punkt wyjściowy do dalszej ofensywy na zachód. Od czasu swego powstania w latach siedemdziesiątych muzeum nieco podupadło, ale dalej jest rajem dla małych i dużych chłopców. W sosnowym lasku prezentowana jest broń i środki transportu wykorzystywane podczas walk o przyczółek. Odtworzono również sieć okopów, ziemianek i zasieków.

polski



English
Deutsch
Français
Русский