Przybyszew

Szlak Pilicy

Szlak Pilicy

Kalej­doskopy zdjęć w EveryTrail​.com wraz z opisami

W tym serwisie zobaczysz dokładną trasę wycieczki na mapie, statystyki oraz zgeota­gowane zdjęcia. Punkt na mapie będzie przemieszczał się wzdłuż szlaku kajakowego, a w tym samym momencie zobaczymy zdjęcia z danego miejsca.


Bieg Pilicy przez wieki wyznaczał południowy kraniec Mazowsza. Rzeka wypływa z krasowych źródeł na Wyżynie Krakowsko-​​Częstochowskiej. Ze swoimi 319km jest najdłuższym lewym dopływem Wisły i ósmą pod względem długości rzeka w Polsce. Dolny, mazowiecki odcinek obejmuje jedną trzecią całej długości Pilicy. W tej części rzeka ma charakter nizinny. Silnie meandruje, tworzy wyspy oraz malownicze staro­rzecza. Przeciętna szerokość koryta sięga stu metrów, a zdarzają się miejsca trzykrotnie szersze. Pilica jest rzeką stosunkowo czystą, wskaźniki fizyko­che­miczne odpowiadają normom pierwszej i drugiej klasy czystości.

Dolina Pilicy w jej dolnym odcinku ma charak­te­ry­styczną budowę. Lewemu brzegowi towarzyszy wysoka krawędź, zbudowana z glin morenowych. Skarpa porośnięta jest zaroślami, a na wysoczyźnie rozciągają się sady. Prawy brzeg jest płaski, towarzyszy mu kilku­ki­lo­me­trowej szerokości równina pełna łąk i pastwisk.

Lewemu brzegowi towarzyszy wysoka krawędź, zbudowana z glin morenowych

Zobacz koniecznie

Naturalna roślinność łęgowa w dolinie rzeki jest domem wielu gatunków ptaków. Nad Pilicą licznie spotyka się wiele gatunków mew, rybitw i brodźców. Często nad wodą błyskają turkusowe pióra zimorodka.

W pobliżu rzeki można podziwiać wiele ciekawych zabytków archi­tektury. Odpocznij w arysto­kra­tycznej atmosferze Swidna, obejrzyj ciekawą ekspozycję w rodzinnej siedzibie Kazimierza Pułaskiego — wareckich Winiarach i zachwyć się XVIII-​​wiecznym kościółkiem w Łęgonicach. Jeżeli znajdziesz się nad Pilicą jesienią, przygotuj się na ucztę. Jabłka z pobliskich sadów to prawdziwe niebo w gębie. Można je kupować niemal prosto z drzewa.

Zanim wyruszysz…

Spływ Pilicą nie przed­stawia większych trudności, również począt­kujący kajakarze poradzą sobie bez problemu. Nie zwalnia to oczywiście od uważnej obserwacji wody. Im niższy stan wody, tym więcej napotkasz uciąż­liwych mielizn.

Kilometraż popularnej trasy z Nowego Miasta nad Pilicą do Mniszewa nad Wisłą

Propo­nujemy przepły­nięcie niemal całego mazowieckiego odcinka Pilicy. Propo­nowana trasa ma 79 km długości. Na jej przepły­nięcie należy przeznaczyć 3 dni. Jeżeli chcesz zdążyć w weekend, zacznij spływ od Białobrzegów.

0 km Nowe Miasto nad Pilicą, Malowniczo położone (na wysokim, lewym brzegu Pilicy) miasto uzyskało prawa miejskie już w 1400 r. Najcen­niejszym zabytkiem w Nowym Mieście jest barokowy kościół i klasztor Kapucynów. Bazylikę o trzech nawach ukończono w 1786 r, a w następnym stuleciu rozbu­dowano. Zgodnie z regułą zakonu barokowe wnętrze jest skromne, utrzymane w tonacji ciemnego brązu. Obrazy w ołtarzach wyszły spod ręki znanych artystów epoki: Franciszka Smugiewicza, Szymona Czechowicza i Józefa Buchbindera. W tutejszym klasztorze przebywał — od 1892 aż do swojej śmierci osiem­naście lat później — chary­zma­tyczny spowiednik i założyciel wielu zgromadzeń zakonnych, ojciec Honorat Koźmiński. W 1988 papież Jan Paweł II powołał go w poczet błogo­sła­wionych. Do Nowego Miasta licznie przybywają pątnicy. W klasztorze można obejrzeć muzeum poświęcone postaci świętego i konfe­sjonał, w którym spowiadał.

barokowy kościół w Nowym Mieście nad Pilicą

Charak­te­ry­stycznym elementem pejzażu Nowego Miasta jest także późno­ba­rokowy pałac, wybudowany w 1753 r. dla generała Franciszka Gronow­skiego. Spośród innych mazowieckich rezydencji nowomiejską wyróżnia półkolisty ryzalit, umieszczony od strony opada­jącego ku Pilicy ogrodu. Ryzalit wieńczy barokowa attyka, a towarzyszy mu półkolisty taras, wsparty na kolumnach. Roztacza się stąd rozległy widok na dolinę rzeki.

Kajak najlepiej zwodować poniżej mostu, bo przy filarach znajdują się niewi­doczne przy wyższym stanie wody drewniane pale.

5 km Gostomia, We wsi znajduje się otoczony parkiem XIX-​​wieczny dworek. Za nim do Pilicy wpada rzeczka Lubanka. Niżej rzeka tworzy malownicze meandry. Za piątym zakrętem dopływa do rezerwatu „Tomczyce”. Ochronie podlega piękny las mieszany, charak­te­ry­zujący się stromą i poroz­cinaną wąwozami skarpą. Stare sosny sąsiadują z potężnymi dębami i modrzewiami, bliżej rzeki rosną jesiony i olchy.

11 km Tomczyce, Przepłyń most pod środkowym przęsłem. Po lewej wieś położona malowniczo na wysokiej skarpie. Późno­kla­sy­cy­styczny pałac wzniesiono w połowie XIX w. Piasz­czyste plaże na drugim brzegu zachęcają do kąpieli.

17 km Górki, Świdno, Na prawym brzegu — mała wieś Górki. Warto zatrzymać się po przeciwnej stronie rzeki i wybrać na krótką wycieczkę do Świdna, malowniczo położonego na skarpie za dwuki­lo­me­trowym pasem łąk. Znajduje się tam pałac, którego budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XVIII w. dla Stanisława Antoniego Świdziń­skiego, wojewody rawskiego. Barokowo-​​klasycystyczną budowlę otacza rozległy park. Od kilku lat działa tu ośrodek konferencyjno-​​wypoczynkowy. Stylowe wnętrza sprzyjają relaksowi.

Pierwszy właściciel świdnień­skiego pałacu ufundował również kościół w pobliskich Micha­ło­wicach. Barokowa świątynia kryje w swoim wnętrzu dobrze zachowane iluzjo­ni­styczne malowidła.

23 km Dębnowola, Rzeka rozlewa się szeroko, w korycie osadzone są wyspy. Łatwo tu o spotkanie z małymi ptakami nadrzecznych zarośli: zimorodkiem albo remizem.

24 km Most na drodze Osuchów — Wyśmierzyce

27 km Przybyszew, Okolica słynie z upraw ogórków i cebuli. Nad położoną na lewym brzegu wsią i otacza­jącymi ją plantacjami góruje kościelna wieża. Neogotycką świątynię wzniesiono pod koniec XIX w. według projektu Konstantego Wojcie­chow­skiego. W krypcie pochowany jest bohater powstania kościusz­kow­skiego, generał Antoni Madaliński.

Za Przyby­szewem skarpa zbliża się do rzeki, ograni­czając dolinę stromym brzegiem. Po prawej stronie jest płasko. Łąki i pastwiska ciągną się szerokim pasem, w oddali widoczne są dachy wiosek.

29 km Pacewo, Przepłyń most pod lewym przęsłem.

31 km Adamów — Góry, Kolejny most również trzeba pokonać po lewej stronie.

34 km Biało­brzegi, Sympa­tyczne miasteczko leży na prawym brzegu, w pewnym oddaleniu od rzeki. Pilica rozlewa się tu szeroko. Krajobraz doliny urozmaicają kępy wierzb i topól. W Biało­brzegach mieszczą się dwa mosty. Stary — z charak­te­ry­stycznymi łukami — znajduje się tuż przed miastem. Nowy most — będący elementem niedawno oddanej do użytku obwodnicy miasta — mieści się poniżej miasta. Biegnie nim ruchliwa droga z Warszawy do Radomia. Warto zajrzeć do kościoła parafialnego. Budowla jest stosunkowo nowa — wzniesiono ją w połowie XX w. według projektu znanego architekta Stefana Szyllera. Wewnątrz zachowały się cenne elementy wyposażenia, pochodzące z poprzedniej świątyni: barokowa chrzcielnica i boczne ołtarze. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z XVIII w.

Latem Biało­brzegi są ruchliwym letniskiem. W dolinie Pilicy znajduje się wiele ogródków dział­kowych i ośrodków wypoczynkowych.

37 km, Na prawym brzegu — ośrodki wczasowe.

40 km Brzeźce, Pilica zbliża się znowu do stromej skarpy, od której odeszła przed Biało­brzegami. Jej krawędź wznosi się ponad dwadzieścia metrów nad lustro wody.

44 km Most na drodze do Brankowa, Przepłyń przy prawym brzegu. Po tej samej stronie widoczne są w oddali lasy uroczyska Majdan. Dla ochrony przepięknych grądów i olsów utworzono tu rezerwat. W okolicy widywane są bociany czarne.

46,5 km Most w Budach Michałowskich

50 km Biała Góra, Nazwę wiosce dała wysoka wydma, która jest atrak­cyjnym punktem widokowym. W lasach w pobliżu wsi leżą ośrodki wczasowe. Na rzece leży kilka wysp porośniętych wysokimi olchami. Zwalone drzewa mogą przegradzać nurt.

61,5 Warka, To największe miasto na trasie spływu leży na lewym brzegu rzeki. Most kolejowy przepłyń po lewej stronie. Poniżej znajduje się teren byłej stanicy wodnej PTTK. Półtora kilometra dalej nad Pilicą przerzucono most drogowy. Nurt w tym miejscu jest sztucznie zwężony.

Liczące ponad dziesięć tysięcy miesz­kańców miasto znane jest przede wszystkim jako siedziba znanego browaru i miejsce urodzenia bohatera dwóch narodów — Kazimierza Pułaskiego. Położona na ruchliwym szlaku handlowym z Mazowsza do Małopolski, Warka otrzymała prawa miejskie w 1321 r. Nazwa miasta nawiązuje prawdo­po­dobnie do tradycji warzenia piwa, które znane było daleko poza granicami Mazowsza. Ponoć w XVI w. papież Klemens VIII, który przed objęciem stolicy apostolskiej był nuncjuszem w Polsce, upodobał sobie piwo z miejscowego browaru. Na łożu śmierci chciał się widać jeszcze napić, bo wyszeptał „Biera di Warka” Zgromadzeni przy łożu księża sądzili, że chodzi tu o jakąś świętą, więc rozpoczęli modlitwę: „Santa Biera di Warka ora pro nobis”

Warka zachowała histo­ryczny układ urbani­styczny. Przy kwadratowym rynku wznosi się niewielki klasy­cy­styczny ratusz. Na skarpie, przy drodze do Kozienic wznosi się kościół farny pod wezwaniem świętego Mikołaja. Budowlę wzniesiono na początku XVII w, ale kolejne przebudowy pozbawiły ją cech stylowych. Wewnątrz kościoła zachowały się ciekawe późno­re­ne­sansowe ołtarze. Najbardziej okazałą budowlą Warki jest pofran-​​ciszkański zespół klasztorny. W podziemiach barokowego kościoła pochowani są książęta mazowieccy: Trojden I i Ziemowit II oraz Danuta Anna — żona Janusza I.

65 km Winiary, We wschodniej części miasta, w dzielnicy Wi-​​niary schodzi ku rzece rozległy park. Na skarpie znajduje się tzw. Biały Pałac, zbudowany pod koniec XVII w. według projektu Augustyna Loccie-​​go. 4 marca 1747 w Winiarach przyszedł na świat Kazimierz Pułaski, późniejszy uczestnik konfe­deracji barskiej i bohater walk o niepod­ległość Stanów Zjedno­czonych. Muzeum gromadzi pamiątki związane z postacią Pułaskiego i innych Polaków, którzy działali na terenie Stanów Zjednoczonych.

widok na Winiary, z prawego brzegu Pilicy

Ekspo­nowane są również stylowe meble i dywany. Na piętrze budynku prezen­towane są ciekawe wystawy czasowe. Niere­gu­larnie odbywają się tu również koncerty muzyki poważnej.

68 km Stara Warka, Nad lewym brzegiem Pilicy arche­olodzy znaleźli grodzisko, które dało początek odległemu o kilka kilometrów miasteczku. Do wody ponownie zbliża się urwista skarpa. Przecina ją duży wąwóz, nazwany wąwozem Czarnieckiego na pamiątkę bitwy stoczonej przez wojska polskie ze Szwedami w 1656 r.

małe molo nad Pilicą, Stara Warka

69,5 km Boguszków, Pilica, Na prawym brzegu znajduje się wieś Boguszków, na lewym — otoczona sadami Pilica. Stroma skarpa skręca tu na północ, tworząc krawędź doliny Wisły.

71 km Rozniszew, Na skraju łąk stoi neogotycki kościół. Za wsią, z prawej strony uchodzi Kanał Trzebieński. Niezbyt szczęśliwa powojenna inwestycja wykorzystuje dawne, średnio­wieczne koryto Wisły. Na prawym brzegu widać w oddali wysokie wydmy, na których stoją zabudowania Mniszewa.

75,5 km Ostrołęka, Z leżącej na lewym brzegu wsi pochodził średnio­wieczny siłacz Stanisław Ciołek. Jan Długosz podaje, że wciągnął on na wieżę krakow­skiego kościoła Mariackiego dzwon, którego nie mogło unieść czter­dziestu ludzi. Na prawym brzegu rozpo­ścierają się piękne, poroz­cinane staro­rzeczami łąki.

Most drogowy w Mniszewie na Pilicy

79 km Mniszew, Spływ kończy się za mostem na trasie Warszawa — Kozienice, po lewej stronie. Jeżeli masz jeszcze siłę, wybierz się do skansenu wojennego, który zajmuje wielką wydmę na przeciw­ległym krańcu wsi. W dniach 9 – 16 VIII 1944 w okolicach Warki, Studzianek, Magnuszewa i Mniszewa toczyły się ciężkie walki o tak zwany przyczółek warecko-​​magnuszewski. Utrzymanie wysuniętej na zachód pozycji zapewnić miało połączonym siłom I Armii Wojska Polskiego i Armii Czerwonej punkt wyjściowy do dalszej ofensywy na zachód. Od czasu swego powstania w latach siedem­dzie­siątych muzeum nieco podupadło, ale dalej jest rajem dla małych i dużych chłopców. W sosnowym lasku prezen­towana jest broń i środki transportu wykorzy­stywane podczas walk o przyczółek. Odtworzono również sieć okopów, ziemianek i zasieków.

Skansen Bojowy I Armii Wojska Polskiego w Mniszewie