Archiwa tagu: rzeka

Leśny Kompleks Prom. „Puszcza Kozienicka”

Materiały dostarczono z informacji turystycznej w Kozienicach
Renata Maj it-kozienice@wp.pl, tel./fax: +48 48 614 36 99

Continue reading “Leśny Kompleks Prom. „Puszcza Kozienicka”” »

NATURA 2000 wzdłuż Doliny Rzeki Pilicy

Dolina Górnej Pilicy

Powierzchnia: 11548.4 ha, Kod obszaru: PLH26_08, Gminy: Przedbórz, Masłowice, Wielgomłyny, Kluczewsko, Żytno, Włoszczowa, Krasocin, Koniecpol, Secemin, Szczekociny, Moskorzew, Słupia (Jędrzejowska). Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000: specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Continue reading “NATURA 2000 wzdłuż Doliny Rzeki Pilicy” »

Kozienicki Park Krajobrazowy w pigułce

Kozienicki Park Krajobrazowy imienia profesora Ryszarda Zaręby został utworzony w 1983 roku dla zachowania lokalnego krajobrazu przyrodniczo-geograficznego oraz znacznych obszarów naturalnych lasów Puszczy Kozienickiej z bogatą roślinnością zielną i ciekawym ukształtowaniem terenu. Położenie Parku na granicy Mazowsza i Małopolski oraz w widłach pradolin rzek Wisły i Radomki wpłynęło na dużą różnorodność form ukształtowania terenu oraz bogactwo świata roślin i zwierząt. Równinny krajobraz polodowcowy urozmaicają malownicze pradoliny rzek Radomki i Zagożdżonki oraz wzniesienia wydmowe z charakterystycznymi zabagnieniami, zwanymi w miejscowej gwarze „ługami”.

Continue reading “Kozienicki Park Krajobrazowy w pigułce” »

Marek Kamiński – Spływ Kajakowy Wisłą

Podróżnik, polarnik, autor książek i fotograf. Pierwszy i jedyny człowiek na świecie, który zdobył oba bieguny Ziemi w ciągu jednego roku bez pomocy z zewnątrz. Jest autorem książek o tematyce podróżniczej i laureatem wielu nagród; odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1996 roku założył Fundację Marka Kamińskiego, zajmującą się realizowaniem dużych projektów społecznych, skierowanych do wybranych grup osób, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych. Fundacja tworzy również i koordynuje programy edukacyjne, propaguje ekologię oraz promuje młodych uczestników wypraw. Prowadzi swój blog na www.marekkaminski.com. W dorzeczu Wisły znajduje się ponad połowa powierzchni Polski. Chciałbym pokazać, jak wielki skarb mamy w samym sercu Europy, i jak można z tego potencjału skorzystać – mówi Marek Kamiński.

Continue reading “Marek Kamiński – Spływ Kajakowy Wisłą” »

Szlak Kajakowy Rz. Biebrza – Kanał Augustowski

Szlak kajakowy rzeką Biebrzą i Kanałem Augustowskim długości 88,5 km.

Biebrza jest prawobrzeżnym dopływem Narwi. Długość jej wynosi 155 km, a opisywany odcinek 53,5 km, spadek 14 cm na 1 km, stopień rozwinięcia 1,76, wielkość dorzecza 5995 km2. Nazwę swą Biebrzą przyjęła od wielkiej ilości bobrów żyjących niegdyś nad jej brzegami. Rzeka bierze początek w okolicach Nowego Dworu, na pn.-wsćh. krańcu Podlasia. Kierunek jej biegu — pd.–zach. Jest rzeką dziką, nizinną, wijącą się kręto po szerokiej bagnistej dolinie. Szerokość doliny między źródłem a Dębowem wynosi 4—5 km, w dolnym zaś biegu rozszerza się do 15 km, obejmując ok. 500 km2 pow. Znaczną część tej doliny stanowi Bagno Biebrzańskie o pow. przeszło 200 000 ha. Od źródeł do Goniądza bardziej bagnisty jest brzeg prawy, a od Goniądza do połączenia z Narwią — lewy. Szerokość czystego lustra wody w górnej części waha się w granicach od 10 do 30 m, poniżej Dębowa od 20 do 50 m. Na odcinku długości ok. 78 km od połączenia z Kanałem Augustowskim do ujścia do Narwi włączona jest w system Kanału Augustowskiego.

Continue reading “Szlak Kajakowy Rz. Biebrza – Kanał Augustowski” »

Szlak Kajakowy – Rzeka Rospuda

Szlak kajakowy długości 68 km, stosunkowo mało uczęszczany jest niezwykle interesujący dla turysty poszukującego ciszy i spokoju. Na trasie od Jez. Czarnego do jez. Rospuda Augustowska znajdują się typowe formy rzeźby morenowej: wysokie wzgórza, jeziora rynnowe o wysokich brzegach oraz kwieciste łąki, lasy Puszczy Augustowskiej z licznymi uroczyskami. Brzegi jeziora przeważnie suche i w znacznej części zalesione z doskonałymi, prawie na całej trasie, miejscami do obozowania, spokojny nurt i wartkie odcinki malowniczych przełomów, przypominające górską rzekę.

Continue reading “Szlak Kajakowy – Rzeka Rospuda” »

Szlak wodny – rzeka Kamionka

Szlak liczy zaledwie 14 km, jest jednak niezwykle ciekawy i urozmaicony. Tworzy go kilka malowniczych mniejszych i większych jezior oraz rzeka Kamionka, którą spływamy pod zielonym sklepieniem gałęzi drzew. Wspaniałe krajobrazy wynagrodzą nam uciążliwe, kilkakrotne przenoszenie kajaka. Szlak bierzę początek z Jez. Krzywego Wigierskiego, położonego 2,5 km od dworca kolejowego w Suwałkach, kończy się w pn. części jez. Wigry.

Continue reading “Szlak wodny – rzeka Kamionka” »

Szlak wodny – rzeka Czarna Hańcza

Rzeka Czarna Hańcza jest lewobrzeżnym dopływem Niemna, długości ok. 139 km, z tego na terytorium Polski około 115 km. W jej biegu dadzą się łatwo wyróżnić dwa zasadnicze odcinki:

Continue reading “Szlak wodny – rzeka Czarna Hańcza” »

Locja kajakowa – czytanie wody

Skrypt „Locja kajakowa” ma ułatwić zrozumienie zjawisk zachodzących na wodzie. Część pierwsza poświęcona jest rzekom. Upraszczając wielką różnorodność świata wód płynących, wprowadziłem na początku wyidealizowaną postać rzeki, mającą (o ile jest to możliwe) cechy wspólne wszystkich rzek. Następnie zbliżam ten obraz do realnego, wprowadzając naturalne odstępstwa od reguły, charakteryzujące rzeki płynące w różnych warunkach geograficznych. Rozdział ten kończy omówienie budowli wodnych. Rozdział drugi, na szczęście dosyć krótki, może być zaskoczeniem. Staram się w nim opisać lodowce i zaakcentować ich wpływ na kształtowanie sieci wodnej. A jest to wpływ niemały i w dodatku występujący w miejscach szczególnie atrakcyjnych dla kajakarza — na pojezierzach i w wysokich górach. Po tym lodowcowym wstępie kolej na omówienie jezior. Skupiam się głównie na genezie jezior, ich kształcie oraz wpływie różnych form życia na wygląd jeziora. Następny rozdział zawiera krótkie omówienie mórz jako otwierającego się, bardzo ciekawego terenu do uprawiania turystyki kajakowej.

Continue reading “Locja kajakowa – czytanie wody” »

Technika pływania kajakiem – zasady poruszania się

Utrzymanie kajaka w nurcie

Trzymanie się nurtu jest podstawą pływania po rzekach. Nurt zapewnia największą prędkość kajaka i kanadyjki, w nurcie też największa jest zazwyczaj głębokość wody. Wszelkie skracanie drogi poprzez np. ścinanie zakoli jest nieekonomiczne i prawie zawsze wiąże się z płynięciem na płytką wodę, na której z powodu odbitych od dna fal, kajak jest bardzo hamowany. Poza tym płynięcie poza nurtem powoduje zbaczanie kajaka, czego przyczyną jest nierówna prędkość strug wody po obu stronach łodzi.

Po stronie nurtu pióro wiosła pracuje w szybszej wodzie, wobec czego kajak zboczy w kierunku wody spokojniejszej. W dodatku w tym położeniu szybszy prąd działający na rufę łodzi obróci ją bokiem a następnie pod prąd. Płynięcie w nurcie jest również najpewniejszym sposobem, aby: płynąć bez wywrotki oraz nie niszczyć łodzi.

Aby zachować jedną jak i drugą zasadę, koniecznie należy posiadać odpowiednie umiejętności, w których elementem jest też utrzymanie kajaka w nurcie, a następnymi elementami są umiejętności pokonywania różnego rodzaju przeszkód. Pilica to nie przełom Dunajca, wiec po 10 minutach od wypłynięcia każdy turysta szybko odnajduje się na tej spokojnej rzece.

Pokonywanie przemiałów i mielizn

Na płyciznę, o której przypuszczamy, że kajak osiądzie na niej, napływamy powoli i w momencie zatrzymania kajaka na dnie należy natychmiast wysiąść, aby prąd nie obrócił kajaka bokiem. Po przeciągnięciu kajaka przez płyciznę wsiada najpierw załoga (sternik przytrzymuje kajak). Na przemiałach, zwłaszcza na rzekach górskich należy kajak spławiać przez przemiał trzymając go za rufę (aby uniknąć obrócenia kajaka bokiem).

Pokonywanie przeszkód przegradzających rzekę

Dotychczas omówione przeszkody, poza płyciznami nie wymagały wysiadania z kajaka. Wystarczyły umiejętności techniczne, aby przepłynąć bezpiecznie dany odcinek. Jednak bardzo często na szlakach spotyka się przeszkody przegradzające rzekę tak, iż konieczne jest wysiadanie z łodzi. Oczywiście budowle wodne typu jazów, młynów, elektrowni i zapór, gdzie nie ma możliwości spłynięcia, wymagają przenoski łodzi na dłuższych, nieraz nożna stosować przeciąganie prostopadłe lab równoległe.

Przesuwanie stosujemy przy przeszkodach znajdujących się pod powierzchnią wody i grodzących cały szlak. Ha taką przeszkodę wpływamy bardzo delikatnie. Szlakowy wysiada stając na pniu i przesuwa kajak do przodu, teraz noże wysiąść sternik i obaj przesuwają kajak poza przeszkodę, ustawiając go równolegle do niej. Wsiadają w kolejności: załoga i sternik.

Przepychanie stosu jeny, gdy prześwit między lustrem wody a przeszkodą leżącą w poprzek rzeki jest nieco mniejszy niż wysokość kajaka ponad wodą. Po dopłynięciu do przeszkody załoga wysiada i dociskając dziób wsuwa kajak pod przeszkodę. Sternik siedząc w kajaku dociąża odpowiednio łódź. Po przejściu poza przeszkodę przedniej części kokpitu role się zmieniają.

Dodatkową trudnością przy przeciąganiu, przesuwaniu i przepychaniu jest utrzymanie kajaka równolegle do linii nurtu. Szybki prąd bardzo łatwo może obrócić kajak i przyprzeć bokiem do pnia, co z reguły kończy się wywrotką a często i zaklinowaniem kajaka pod przeszkodą. Dlatego wymienione manewry trzeba mleć bardzo dobrze opanowane by móc je wykonać pewnie, szybko i zdecydowanie. W ostatecznym wypadku gdy widzimy, że kajak obracany jest bokiem do linii nurtu, to wyskakujemy z niego by w ten sposób uniknąć wywrotki.

Na szlaku nożna natknąć się często na przeszkody, których nie da się wcześniej przewidzieć, czy zauważyć. Np. podwodne kołki lub kamienie, których istnienia nie dało się „odczytać” z wyglądu wody. Innego typu trudności sprawia pływanie na dużej fali. Należy starać się płynąć pod wiatr (lub z wiatrem), prostopadle do grzbietu fal. Małe falki można brać bokiem, duże ale długie i regularne fale nożna również przepływać ukośnie. Gdy musimy płynąć przez jezioro podczas wiatru i fali, płynąc należy chroniąc się przy brzegu nawietrznym (brzegu z którego wieje wiatr). I aby wszystkie te przeszkody pokonać względnie bezpiecznie dla siebie i sprzętu, przestrzegać należy kilku reguł. Nie dopuścić do ustawiania kajaka w poprzek przeszkody i przyparcia do niej. Jeżeli już zaistnieje taka sytuacja należy szybko opuścić kajak. Nie napływać na przeszkodę zanurzoną z rozpędu, bowiem nie znając charakteru przeszkody można na niej osiąść lub uszkodzić kajak. Wychodząc naprzeciw naszym turystom dysponujemy wyłącznie kajakami wykonanymi z elastycznego mocnego polietylenu. Sytuacje pękających kajaków z włókna szklanego zostały wyeliminowane całkowicie, a z tym powstały stress. Pokonując trudny odcinek, którego nie da się dokładnie zbadać z wody (np. ciąg bystre i szpotów, częste przeszkody poprzeczne w szybkim narcie itp.) należy wysiąść z kajaka przed tym odcinkiem i z brzegu wybrać najlepszą drogę. W razie zbyt dużego stopnia trudności w stosunku do posiadanych umiejętności i sprzętu należy przenieść łódź. Podczas dużej fali i wiatru starać się nie wypływać na otwarte wody, gdyż fala może spowodować wywrotkę lub zalanie kajaka.

Sposób przejazdów rozgałęzień. (dopływów i wypływów)

Przy ujściu dopływu do rzeki głównej tworzy się spiętrzenie wody spowodowane spotkaniem dwóch nurtów uderzających o siebie pod kątem.

Na przeciwległym brzegu rzeki głównej tworzy się bystrze a w dolnym rogu ujścia wir. Płynąc rzeką główną trzymać się należy bliżej brzegu z dopływem, aby prąd nie zepchnął kajaka na przeciwległy brzeg.

Wpływać w dopływ trzeba od górnego rogu, aby nie pokonywać spiętrzenia i silnego prądu. Również wypływać należy od góry, aby nie zatrzymać się na odwoju i nie być zepchniętym przez prąd na dolny brzeg ujścia.

Przy wypływach, gdzie następuje rozgałęzienie nurtu płynąć należy rzeką główną po stronie przeciwnej niż wypływ, aby nie dać się wciągnąć w odnogę. Natomiast chcąc wpłynąć w wypływ trzeba płynąć wzdłuż brzegu (powyżej wypływu) po jego stronie.

Przy wpływaniu w zatoki nożna wykorzystać cofki które się tan tworzą. Płynąc wzdłuż brzegu, w dolnej części zatoki skierować należy dziób w cofkę, której przeciwny nurt wciągnie łódź w zatokę.

Płyniecie po wodach o nieregularnym nurcie

Wiry pokonuje się omijając wir w kierunku jego kołowania, po stycznej. W razie obrócenia kajaka wiosłuje się tylko w momentach, gdy kierunek prądu jest zgodny z kierunkiem krążenia wirów.

Bystrza jeżeli są regularne ich pokonanie nie sprawia trudności. Należy wpłynąć prosto w największy zlew wody, widoczny „język”. Następnie płynąć środkiem tworzącej się za „językiem” mocno falującej wody, trzymając się ściśle nurtu. Nie jest konieczne wiosłowanie, bowiem przy prędkości kajaka większej niż prędkość wody w części sfalowanej, następuje wchlapywanie wody do kajaka.

Progi i przepusty. Jeżeli „język” gładkiej wody początkujący bystrze na przepuście kończy się odwojem, trzeba wpłynąć w niego z szybkością zapewniającą przeskoczenie odwoju i nie ugrzężnięcie w nim. W tym celu po naprowadzeniu łodzi na gładką, początkową część bystrza, należy silnie wiosłować. W tym samym momencie przechodzenia odwoju, można przestać wiosłować, ale należy być przygotowanym na ewentualną „podpórkę” zachwianego kajaka za pomocą wiosła, lub nożna mocno wiosłować, jeżeli nie uda się samoczynnie wypłynąć z odwoju. Przy przepływaniu progów (niezbyt wysokich) również trzeba mieć wystarczającą prędkość początkową aby móc „przeskoczyć odwój”.

Bystrza i szypoty. Nieregularne, dzikie, pokonywać należy po obejrzeniu ich z brzegu i wybraniu najlepszej drogi* Przepływa się obraną drogą, wiosłując na odcinkach spokojniejszych, a na odwojach, kipielach i wirach trzymając wiosło zanurzone jednym piórem w wodzie. Pozwala to na natychmiastowy manewr sterujący (zagarnięcie lub skontrowanie), lub wyprowadzenie kajaka z niebezpiecznego przechyłu, poprzez „oparcie się” na płasko położonym wiośle.

Jeleni skok – na wodach szybkich, gdzie nie można zastosować promowania w celu wyminięcia przeszkody, stosuje się manewr zwany „jelenia skokiem”, Polega on na bocznym ustawieniu kajaka względem silnego nurtu (napływającego na przeszkodę) i (poprzez silne wiosłowanie) „ucieczkę” z tego nurtu przed przeszkodą. Takie sytuacje spotkać można na ostrych, zakolach górskich rzek, przy filtrach mostów itp.

Przejazd pod mostami

Pod mostami przepływać należy między przęsłami, pomiędzy którymi płynie nurt. Ponieważ przed filarami wytwarzają się spiętrzenia wody, a za nimi wiry i cofki, należy uważać aby nie dać się w nie wciągnąć.

Gdy filary są ustawione skośnie do nurtu, a nurt uderza o jeden z nich, należy zejść z nurtu wykorzystując do tego manewru promowanie, a w przypadka silnego prądu – jeleni skok.

Obiekty pływające – stojące omijać należy z daleka. Stojące na kotwicach statki, barki itp., stojące przy brzegu tratwy grożą przyparciem kajaka do nich i wciągnięciem pod nie, co jest bardzo niebezpieczne.

Statki w ruchu omijać należy z daleka, ustawiając się po przejechaniu statku dziobem do fali.


Piotr Chrupczalski