Lasy zajmują ok. 63% pow. (poza tym gł. użytki rolne); są to drzewostany sosnowe przeplecione lasami olszowymi i borami bagiennymi. Różnorodna szata roślin obejmuje około 900 gat. roślin naczyniowych, w tym 51 gat. chronionych, jak: wiśnia karłowata, reliktowa wierzba borówkolistna, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity, zawilec wielkokwiatowy, goryczka orzęsiona, śnieżyczka, przebiśnieg, pełnik europejski, obuwik pospolity, rojnik pospolity, rosiczki, widłaki, a nadto wodną wolfię bezkorzeniową – najmniejszą roślinę kwiatową świata! W bogatej awifaunie napotkamy m.in.: łabędzia niemego, gęś gęgawę, ogorzałka, czaplę purpurową (rzadkość), bociana i kormorana czarnego, biegusa płaskodziobego oraz rzadką sowę śnieżną. Spośród kręgowców stwierdzono: 22 gatunki ryb, 10 gatunków płazów, 5 gatunków gadów.

W kilku miejscach, gdzie zachowały się unikatowe fragmenty krajobrazu i występuje obfitość gatunkowa flory i fauny, utworzono 5 rezerwatów przyrody: Bukowa Góra (leśny), Murawy Dobromierskie (stepowy), Oleszno (leśny), Czarna Rózga (leśny) i Piskorzeniec (torfowiskowy z introdukowanymi bobrami).

W okolicznych lasach odbywały się walki powstańcze w 1863 r. oraz działała partyzantka podczas okupacji niemieckiej. Architekturę zabytkową reprezentuje pierwotnie gotycki kościół z XIV w. oraz pozostałości murów obronnych i zamku w Przedborzu, powozownia w Kluczewsku (XVII/XVIII w.), dwór i kościół w Olesznie (XVIII w.). Liczne kapliczki i figury przydrożne, tradycyjne budownictwo wiejskie, w tym pozostałości młynów wodnych i wiatraków (z całkowicie odrestaurowanym, murowanym wiatrakiem, stojącym na szczycie wzniesienia pod Olesznem), 11 zabytkowych parków podworskich z XVII-XIX w. Bogata sztuka ludowa: tkactwo, kowalstwo, wycinanki, strój i sprzęty ludowe, prezentowane w zbiorach etnograficznych przedborskiego muzeum.